thực tiễn cho thấy, phương pháp dân gian, tự điều trị, truyền miệng thường được phụ huynh ứng dụng cho những bệnh có từ xa xưa, những bệnh mới như Zika ít ai nói đến và theo thói thường, đã truyền miệng ắt có nhiều dị bản. Nhiều phương pháp trong số đó chưa từng được kiểm chứng, đốn người ta nghe đồn rồi vô tư lự làm theo. Việc tự điều trị đã khiến nhiều trường hợp phải trả giá, bệnh nhi bị nhiễm trùng máu, để lại sẹo, ngộ độc, bệnh từ nhẹ thành nặng hơn, thậm chí chẳng thể cứu chữa.
Tại BV. Nhi Đồng 1, một trường hợp đáng nhớ nhất khiến các bác sĩ tiếp nhận phải xót xa rơi nước mắt chính là một bệnh nhi nhập viện với tình trạng lưng chi chít dọc ngang những vết sẹo lớn, các vết sẹo rất dài khiến bé bị đớn đau và li bì vì nhiễm trùng máu . Hỏi ra mới biết, người lớn đã dùng dao lam để vẽ bùa trên lưng bé vì nghe theo lời đồn “cách chữa này có thể giúp bé khỏi bệnh”. Trong khi đó, bệnh nhi chỉ bị bệnh não thể nhẹ. Một số trường hợp khác, bệnh nhi bị bỏng hết hai chân vì mẹ đắp tỏi, bé khác bị viêm mắt do mẹ nhỏ sữa và không ít trẻ bị dị ứng do uống các loại nước thuốc theo dân gian.
Sữa mẹ có một lượng kháng thể nhất thiết, nhỏ vào mắt của bé có thể giúp trị được một số bệnh do virút, tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng khỏi bệnh. Sữa mẹ có kháng thể nhưng cũng có thể bị nhiễm trùng do bảo quản không tốt hoặc có đường khiến đường tạo nên ổ vi trùng, điều này càng làm cho thương tổn ở mắt nặng hơn. Nói sữa mẹ tốt nhưng thực tại vẫn còn nhiều cách điều trị bệnh an toàn hơn.
Gốc rạ chẳng thể trị được bệnh trái rạ
Về bệnh nhiễm, sai trái nhiều nhất là việc tự điều trị bệnh trái rạ (thủy đậu). Đầu tiên, bệnh được dân gian gọi là trái rạ (bỏng rạ) bởi những bóng nước trên da của bệnh nhân giống những nốt dưới gốc rạ chính cho nên khi bị bệnh này lấy gốc rạ đốt lấy nước uống, nấu nước gốc rạ tắm. Đây là cách chữa sai bởi trái rạ đã được khoa học khẳng định rõ là do virút, đã có cách chữa trị chính bởi vậy gốc rạ chẳng thể trị được, đó là chưa kể gốc rạ bẩn có thể gây nhiễm trùng rất nguy hại.
Dân gian còn có cách sai trái do mường tượng. Trái rạ hoặc ban nổi ra ngoài nghĩ nên cho xổ ra hết mới hết bệnh nên làm mọi cách như trùm kín, không tắm để trổ ban hoặc trổ nốt rạ, trong khi đó khoa học đã chứng minh, trẻ càng khỏe càng ít nổi bóng nước và trổ ban…
Kiêng ăn khi bị bệnh cũng là cách làm sai, vì chỉ có những bệnh khi ăn vào bị dị ứng mới kiêng các loại thức ăn đó. Kiêng thực ra là làm cho em bé ăn dễ tiêu hóa hơn chứ không phải cấm không cho ăn. Nhiều người có con bị tiêu chảy, nghĩ bụng yếu nên không cho ăn, trong khi lúc này ruột lại cần cung cấp dinh dưỡng…
Ngoài điều trị theo cách truyền khẩu dân gian, một số phụ huynh còn tự điều trị cho con bằng thuốc. Một người mẹ ở Bình Chánh bị đái tháo đường thấy con thừa cân, trong lúc thử đường huyết cho mình, thấy con thừa cân thử luôn cho con, sau đó lấy thuốc cho mình cho con uống, sau khi uống, bé mê mẩn chết giả. Tại bệnh viện, bệnh nhi hôn mê, thử máu thấy thiếu đường nghiêm trọng. May mắn là bé được cấp cứu kịp thời. Đây là cách phán đoán sai lầm, sai lầm trước hết là trong việc tự thử đường huyết, sai trái tiếp theo là cho uống thuốc của người lớn.
Nhiều người lớn cho rằng cơ thể trẻ nít là người lớn thu nhỏ, chính vì thế khi thấy con có bệnh cho con uống nửa liều thuốc người lớn. Không ít mẹ thấy con ho hoặc tiêu chảy thì lấy thuốc sẵn ở nhà cho uống, đây là các nghĩ hoàn toàn sai bởi trong thuốc ỉa chảy, thuốc ho người lớn có những thành phần không có lợi cho trẻ khiến thân trẻ chẳng thể chịu được.
Tóm lại, các bài thuốc truyền miệng dân gian không hẳn đều là y học cổ truyền, vì vậy nghĩ dân gian là do các thầy thuốc y học cổ truyền tạo nên là hoàn toàn sai. Ngày nay khoa học đã phát triển, mọi bệnh đã có nhiều cách chữa trị. nghĩ suy có bệnh vái tứ chiếng phải được xem lại bởi nếu điều trị sai và phản khoa học sẽ dễ khiến trẻ bệnh nặng hơn. ngoại giả Ngày nay, thông báo quá dễ tìm trên mạng internet nên phụ huynh cứ lên mạng để tìm cách chữa trị mà không biết lựa chọn cũng rất dễ gây hại cho trẻ.
BS. TRƯƠNG HỮU KHANH
