Dấu hiệu thoái hóa xương sụn tuổi thiếu niên

Thoái hóa xương sụn thiếu niên là một nhóm bệnh hay gặp ở con trẻ đang tuổi phát triển nhưng chưa rõ nguyên nhân. Người ta cho rằng có thể yếu tố vi chấn thương lặp đi lặp lại là căn nguyên khởi phát bệnh. Từ đó dẫn đến sự giảm hay mất máu nuôi dưỡng tới vị trí trung tâm cốt hóa ở đầu xương của một số xương, gây tổn thương trọng tâm cốt hóa, hoại tử tại chỗ, mọc xương tân tạo, hậu quả là xương phát triển không thường ngày.

diễn đạt bệnh thường khó nhận biết

Nhìn chung bệnh có tiến triển âm ỉ, đau ít tại vị trí xương bị tổn thương. Một số bệnh như bệnh Kienbock có thể có trình bày sưng đau ở vùng cổ tay, chỗ vị trí xương nguyệt, hoặc bệnh Legg-Perthes-Calve đau nhiều, hạn chế vận động tại vùng khớp háng, đi lại khó khăn hoặc bệnh Scheuermann có thể hiện đau nhiều kèm biến dạng gù cột sống. Bệnh viêm xương sụn bóc tách là do một số mảnh xương hay sụn tự tách rời ra khỏi xương, rơi vào trong khớp gây ra các triệu chứng như “tiếng kêu chuột khớp” do chúng di chuyển ở trong khớp, dấu hiệu kẹt khớp, đau hạn chế vận động khớp.

Điều trị bao gồm thuốc điều trị triệu chứng, phục hồi chức năng, sử dụng nẹp nhất quyết, nghỉ ngơi tránh làm việc nặng và giải phẫu chỉnh sửa khi cấp thiết.

Nhìn chung kết quả điều trị rất đổi thay, phụ thuộc vào vị trí tổn thương, phát hiện bệnh sớm hay muộn. Đa số các các trường hợp mắc bệnh Sever hay bệnh Freiberg tự khỏi, không đau, xương không biến dạng. trái lại bệnh Legg-Perthes-Calve hay gây đau nhiều, để lại di chứng nặng nề, thường cần phải thay chỏm xương đùi.

Một số bệnh trong nhóm thường gặp và phương pháp điều trị

Thoái hóa xương sụn cột sống

là một bệnh gây biến dạng cột sống ngực hoặc cột sống thắt lưng, hay gặp ở trẻ em. Lâm sàng bao gồm triệu chứng đau âm ỉ tại khu vực tổn thương, cảm giác tức nặng, thường cách quãng không liên tục và liên tưởng đến hoạt động thể lực, giảm khi ngơi nghỉ. Khám bệnh nhân thấy gù cột sống, có thể có vẹo gây giảm, hạn chế vận động rõ. Co cơ cạnh cột sống, đặc biệt ở ngay trên và dưới vị trí gù. Các triệu chứng thần kinh do chèn lấn hiếm khi gặp.

Điều trị bao gồm bảo tồn nội khoa và chỉnh hình ngoại khoa. Điều trị nội khoa hồi phục chức năng, dùng thuốc giảm đau, nghỉ ngơi, tránh công việc mang vác nặng. Khi gù nặng hơn, cần mặc áo nẹp cột sống giữ cho lưng thẳng kèm các biện pháp hồi phục chức năng cột sống kết hợp thư giãn nghỉ ngơi, nằm trên giường cứng.

Điều trị giải phẫu ít khi chỉ định trong bệnh Scheuermann, cốt yếu khi đau nhiều không đáp ứng với điều trị bảo tàng nội khoa và gù gây mất thẩm mỹ. Nhìn chung, điều trị cần căn cứ vào tuổi tác, chừng độ biến dạng cột sống, mức độ đau và đánh giá hiệu quả chức năng đạt được sau mỗi tuổi.

Bệnh dẹt chỏm xương đùi

Còn gọi là bệnh Legg-Perthes-Calve: do tổn thương ở đĩa sụn phát triển ở đầu xương, gần chỏm xương đùi. Bệnh hay gặp ở tuổi từ 3-12, hay gặp ở nam giới hơn (gấp 4-5 lần nữ). thương tổn thường ở một bên, có thể gặp ở hai bên (15-20% trường hợp).

Triệu chứng đau thiên nhiên ở khớp háng, gối hoặc vùng đùi, đi lại khập khiễng. Khám thấy hạn chế vận động khớp háng, đặc biệt động tác xoay trong hay dạng, có thể teo cơ nếu ở thời đoạn muộn. Chân tổn thương thường ngắn hơn chân lành. Xét nghiệm máu thường không phát hiện gì đặc biệt. Chụp Xquang khớp háng, đặc biệt ở phong độ dạng chân (chân ếch) có giá trị chẩn đoán: chỏm xương đùi bên tổn thương nhỏ hơn bên lành, có thể dẹt hẳn chỏm; có xơ hóa và hình ảnh giảm thấu quang ở vùng thương tổn dưới sụn; có thể có các nang xương nhỏ ở vùng cổ xương đùi.

Thường chia 5 giai đoạn tổn thương trên Xquang và tiến triển bệnh: tuổi ngừng phát triển của đầu xương, biểu đạt bên thương tổn chỏm xương đùi nhỏ hơn, khe khớp rộng hơn; thời đoạn gẫy xương dưới sụn: hình vạch tăng thấu quang ở vùng cổ nối với chỏm; tiêu xương; thoái hóa thứ phát với mọc xương tân tạo; giai đoạn ổn định. Việc điều trị bao gồm ngơi nghỉ hợp lý, tránh vận động mạnh, tập phục hồi chức năng, nẹp khớp háng khi cần để tránh trật khớp khỏi ổ cối.

Thuốc điều trị triệu chứng giảm đau, giãn cơ. giải phẫu chỉnh sửa những biến dạng nhiều ở chỏm xương, khi cần có thể xét thay khớp háng (thường khi trẻ đến tuổi trưởng thành). Nhìn chung tuổi khởi phát bệnh càng nhỏ tiên đoán càng tốt, phát khởi sau tuổi lên 10 thì trẻ dễ bị thoái hóa khớp háng thứ phát.

ThS. Bùi Hải Bình

Vì loại thần dược bí truyền "đắt ngang vàng", Trung Quốc có thể sẽ tàn sát một nửa số lừa trên thế giới

Lượng tiêu thụ đồ sộ

Theo bẩm từ tổ chức Donkey Sanctuary, một nửa số lừa trên thế giới có thể sẽ bị "quét sạch" trong vòng 5 năm tới bởi nhu cầu dùng da lừa ngày càng cao ở Trung Quốc. Được biết, dược phẩm từ cao lừa - hay còn được gọi là a giao (e'jiao) - được xem là một trong ba loại "thần dược" được ưa thích ở Trung Quốc, chỉ sau nhung hươu và nhân sâm.

Bài thuốc cựu truyền từ a giao được cho là có khả năng chữa chứng mất trí tưởng, vô cơ và nhiều bệnh hô hấp. Một số người tin rằng a giao còn có thể bổ sung khí huyết, chữa bệnh thiếu máu. Hồi năm 2007, 1 gram a giao được bán với giá 47 USD.

Báo cáo ước lượng, Trung Quốc sẽ tiêu thụ khoảng 4,8 triệu con lừa/1 năm để lấy da nấu cao. Với tốc độ hiện tại, tổng số 44 triệu con lừa trên thế giới sẽ sụt giảm 1 nửa trong vòng 5 năm tới.

Từ năm 2007 trở lại đây, số lượng lừa ở Brazil đã giảm 28%, ở Botswana giảm 37% và ở Kyrgyzstan giảm 53%. Có những lo ngại rằng số lừa ở Kenya và Ghana cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi nạn khai phá da lừa.

Lừa ăn cỏ tại một ngôi làng ở Nam Phi. Ảnh: AFP

Donkey Sanctuary cho biết rất nhiều lừa đã bị ăn cắp từ những cộng đồng dân cư sống phụ thuộc vào loài vật này để cải thiện sức lao động. Trên đường di chuyển dài ngày và không được cung cấp đủ nước và thức ăn, có tới 20% lừa chết trước khi tới nơi. Nhiều con lừa bị gãy chân, tổn thương móng guốc và đùi. hồ hết lừa đều bị kéo bằng tai và đuôi.

Faith Burden, giám đốc nghiên cứu và hỗ trợ chiến lược tại Donkey Sanctuary, nói: "Vì mục đích thương nghiệp, rất nhiều con lừa bị đối xử một cách tàn bạo. Tình trạng này đang trở thành nghiêm trọng hơn chúng ta nghĩ rất nhiều".

sinh sản không kịp

Nhu hành lang thụ a giao ở Trung Quốc cao tới độ thậm chí những con lừa đang mang thai, lừa chưa trưởng thành, lừa bị bệnh, bị thương cũng bị giết để nấu cao - một phần vị thương tích và bệnh tật không ảnh hưởng tới chất lượng da. Cũng vì những lí do đó, lái buôn ít khi chú ý săn sóc nhân đạo cho loài vật này.

Số lượng lừa ở Trung Quốc đã giảm 76% từ năm 1992 tới nay và nhà nước này bắt đầu tìm cách nguồn nhập cảng để đáp ứng nhu nhà cầu thụ trong nước.

Donkey Sanctuary cho biết đầu tư vào trang trại lừa có thể giúp hồi phục số lượng lừa, nhưng có thể cần tới 20 năm để đạt được mức đề nghị cho "ngành công nghiệp" a giao.

Lừa được chuyển tới các lò mổ. Ảnh: The Donkey Sanctuary

Ông Burden nói: "Lừa sinh sản rất chậm; lừa con mất nhiều thời kì để trưởng thành. Tỉ lệ sinh sản của lừa trong điều kiện trang trại cũng thấp. Do đó, có nhiều vấn đề cần giải quyết để đáp ứng đủ nhu hố xí thụ".

Tổng cộng, 18 nhà nước đã bắt đầu hành động để ứng phó với ngành công nghiệp da lừa, nhưng thậm chí kể cả ở những nơi việc giết lừa là phi pháp - tỉ dụ như ở Ghana và Mali - người dân vẫn lấy da lừa hoặc nhờ các doanh nhân tìm cách chuyển vận lừa qua biên cương để giết.

Lừa hỗ trợ khoảng 500 triệu người ở một số những khu vực nghèo đói nhất thế giới. Tình trạng buôn da lừa đã đẩy giá lừa lên cao và những gia đình có lừa phải rất vất vả để thay thế khi lừa của họ bị trộm mất. Giá một con lừa ở Kenya đã tăng từ 100 USD lên 200 USD chỉ trong tuổi từ năm 2016 tới năm 2019.

ít cho biết tình trạng buôn bán da lừa bất hợp pháp có thể sẽ dẫn tới việc lan truyền virus gây bệnh, thí dụ như bệnh than và uốn ván.

Theo Guardian, một số cơ quan y tế ở Anh phản đối mạnh mẽ việc sử dụng a giao và cho rằng đây là loại dược phẩm không cấp thiết trong y học Trung Quốc đương đại. Tại Anh, việc kê đơn thuốc có sản phẩm từ động vật là bất hợp pháp.

Tổ chức Donkey Sanctuary tin rằng da lừa đóng vai trò quan yếu trong văn hóa của Trung Quốc nhưng cũng kêu gọi ngành chế biến a giao tìm ra những sản phẩm thay thế, thí dụ như hợp chất nhân tạo và kết thúc tình trạng buôn bán da lừa phạm pháp.

Giày cao gót đẹp và hại

Chuyện những người trong cuộc

Chị Nguyễn Xuân Thùy - 27 tuổi, giáo viên Anh ngữ, đã mang GCG bộc trực trong hơn 4 năm qua. Mỗi ngày chị mang giày suốt 6 tiếng đứng lớp, đều đặn 6 ngày/tuần. Sau một thời gian ngắn, chị cảm thấy mỏi chân, đau ở gan bàn chân. Chị Nguyễn Xuân Ngọc - 29 tuổi là viên chức thư ký. Trước đây, chị không có thói quen mang GCG, nhưng do nhu cầu công việc, chị phải làm quen với việc này. Giờ đây, cũng như chị Thùy, chị Ngọc bị mỏi và đau chân, đau lưng sau mỗi ngày làm việc.

Đối với bạn sinh viên Nguyễn Thị Mỹ Hạnh - 23 tuổi hay mang GCG đi học cũng như đi chơi làm các ngón chân của bạn tê buốt sau một ngày hoạt động ngoài trời.

Hay đối với trường hợp chị Đặng Thị Hoàng - 36 tuổi, bị bệnh giãn tĩnh mạch được bác sĩ chẩn đoán là do mang GCG quá lâu. Chị Hoàng cho biết: “Tôi không được cao nên từ trẻ đến giờ tôi xoành xoạch mang GCG và khi bệnh xuất xuất hiện, tôi thấy từ bắp chuối trở xuống cổ chân sau một ngày đi làm về là đau buốt và co giật rất khó chịu”.

Làm thế nào đẹp mà không đau?

Theo chị Thùy, giày gót nhọn chỉ hợp với người có dáng thon thả, gọn. Nếu bạn hơi đẫy đà, nên chọn giày đế bục, đế xuồng để trông cân đối hơn. Giày càng cao thì sải chân khi bước đi càng nên ngắn.

Còn chị My, người có nhiều năm trong nghề bán giày, cho biết: “Nhất thiết phải mang giày vừa chân. Khi mua, nhớ đi thử nhiều vòng trong cửa hàng. Một cách thử GCG là mang giày vào, đứng trên sàn, đầu gối thẳng, đứng trên ngón chân và vươn người lên sao cho gót giày cách mặt đất khoảng 2,5cm. Nếu bạn không làm được điều này tức là đôi giày quá cao so với bạn và bạn nên chọn một đôi khác hạp hơn”.

Những người làm văn phòng lâu năm như chị Ngọc, chị Hoàng có kinh nghiệm trong vấn đề này cũng san sẻ thêm: “Cố gắng giảm thiểu thời kì sử dụng giày gót nhọn, đặc biệt khi bạn phải đi bộ nhiều. Sau khi dùng giày xong, bạn nên dành ít thời kì để massage chân. Hãy bỏ giày ra khi bạn được nghỉ tại cơ quan như giờ nghỉ trưa hay khi ngồi tại bàn làm việc của mình”.

Còn những bạn diễn viên múa cho biết thêm: “Hãy chọn cho mình một đôi giày có đế mềm giúp bước chân mềm mại hơn”.

XUÂN DIÊU thực hành

Bài tập Plank đánh tan mỡ bụng trong 1 tháng

Hàng ngày, chỉ cần dành một tẹo thời gian là bạn có thể đánh tan mỡ bụng. Bài tập Plank là các bài tập đơn giản, dễ thực hiện trên mặt sàn. Vì những bài tập này khá đơn giản và chỉ cần giữ phong độ trong một vài phút nên hãy cố thực hành trong vòng 30 ngày và từ từ tăng thời gian thực hành để có được vòng eo mong ước.

Ngày 1

thực hành các động tác làm nóng cơ thể một chút. Tập các chuyển động giúp lưu thông máu. thực hiện một đôi động tác nhảy người lên và thực hiện phong thái của bài tập Plank: duỗi thẳng người và hai tay chống xuống sàn.

Bài tập Plank ngày trước tiên

Hãy quan sát theo hình. Trọng lượng của thân bạn dồn vào ngón chân và tay. Giữ cho lưng thẳng và hóp bụng vào trong khi tập động tác này.

Bài tập Plank ngày 1-5

Ngày 1 đến 5

Trong 5 ngày đầu tiên, bạn nên tụ tập giữ đúng phong thái, thăng bằng thân và điều chỉnh hơi thở. Tập động tác Planks trong 5-10 giây.

Bài tập Plank ngày 5-10

Ngày 5 đến 10

Khi bạn đã quen với việc tập thì có thể tăng cường độ. nỗ lực kéo dài động tác Plank này trong 10-25 giây. Tuy nhiên, trước khi tập, nhớ thực hiện một vài bài tập kéo dài để buông lỏng cơ thể.

Bài tập Plank ngày 10-15

Ngày 10 đến 15

Khi đến thời đoạn này, bạn có thể duy trì phong độ tập trong 30 giây. Bạn cần giữ chắc lưng và làm cho lưng linh hoạt bằng các động tác kéo dài như trong hình.

Bài tập Plank ngày 15-20

Ngày 15 đến 20

Đây là lúc thử đổi thay. Hãy thử làm động tác Plank một bên và giữ phong thái này trong 1 phút.

Bài tập Plank ngày 20-25

Ngày 20 đến 25

Khi bạn đã quen, thoải mái với tập dượt thì có thể thực hành động tác Plank một bên ngay cả khi đang xem ti vi. Nhưng cần bảo đảm là bạn kéo dài thời gian tập lên 2 phút một cách từ từ.

Ngày 25 đến 30

Đây là lúc bạn phải kéo dài thời gian tập động tác plank của ngày 20-25 lên 4 phút nếu cơ thể cho phép. Khi quan sát thấy bất cứ sự đổi thay nào ở phần mỡ bụng thì có tức thị bạn đã thực hiện đúng.

Tuy nhiên, nếu bạn không thấy bất cứ sự đổi thay nào thì có thể nhờ thầy thuốc tham mưu. Giảm cân phụ thuộc vào nhiều yếu tốc như gen, thói quen sống… nên bác sĩ sẽ xác định vấn đề giúp bạn.

Clip 5 phút giảm mỡ bụng hiệu quả mỗi ngày. (Nguồn video: XHIT Daily/YouTube)

Minh Bùi

( theo Boldsky )

Da vàng, mắt vàng có phải bệnh gan?

Đặng Văn Tuyến (dangtuyen@gmail.com)

Rất nhiều bệnh có thể gây vàng da. Để xác định nguyên nhân gây vàng da cần thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng, chú ý tiền sử cá nhân. chả hạn: Vàng da mà nước tiểu trong thì thường là do huyết tán, còn nước tiểu vàng đậm là dấu hiệu các bệnh gan mật. Nếu đường gan mật từng phải mổ, nên nghĩ tới chít hẹp đường mật sau mổ; Người bệnh tiểu đường trên 50 tuổi, vàng da thường là miêu tả ung thư tụy. Người nghiện rượu lâu năm, đó là dấu hiệu xơ gan, viêm gan; Vàng da ở người bệnh ung thư (đã được chẩn đoán hoặc vừa mổ) có thể báo hiệu là đã bị di căn vào gan. Nếu có tình trạng ngứa lâu năm, nay lại vàng da, cần nghĩ đến chứng do ứ mật trường diễn trong gan. Với người từng sống ở những vùng có ký sinh trùng gây bệnh vàng da có thể là hậu quả của sự hình thành các kén nước trong gan. Tuy nhiên, để xác định vững chắc, bệnh nhân cần làm một số xét nghiệm như siêu thanh (phát hiện u cục, kén, sỏi trong gan), Xquang (tìm sỏi canxi túi mật), soi phúc mạc (phân biệt ứ mật trong hay ngoài gan, phát hiện tính chất ung thư và tiên đoán), sinh thiết gan (phân biệt ung thư gan, xơ gan...). Trường hợp của bác, cần đi khám sớm tại chuyên khoa nội tổng hợp của bệnh viện đa khoa gần nhà để xác định căn do từ đó bác sĩ sẽ tư vấn cách điều trị phù hợp.

BS. Trần Quang Nhật

Chọn hình ảnh đầu tiên bạn nhìn thấy trong bức tranh để khám phá xem điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời bạn

Cuộc sống luôn có nhiều sự chọn lựa. Và chuyện bạn ưu tiên điều gì trong cuộc sống của mình cũng sẽ quyết định đến tính cách và tương lai của bạn. Hãy làm bài trắc nghiệm sau để biết điều gì là quan yếu trong cuộc thế mình nhé!

(Thông tin chỉ mang thuộc tính tham khảo)

Cách chăm sóc da bị dị ứng mỹ phẩm

Trần Hà Anh (Bắc Ninh)

Khi da bị dị ứng mỹ phẩm là bản thân da đã và đang bị thương tổn, cho nên, tuyệt đối không được bôi thêm thuốc gì lên vùng da bị dị ứng. Bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu để được tham vấn dùng thuốc (nếu cần thiết). Trong nhiều trường hợp, bạn không làm gì cả, làn da sẽ tự chữa lành. Khi da bị dị ứng mỹ phẩm, trước hết, bạn nên ngừng sử dụng mọi mỹ phẩm trong một thời kì; Làm sạch da bằng nước thường nhật; Hạn chế chà xát da mạnh vì nó gây kích ứng da; Tránh bôi các loại kem hydrocortisone vì nó chỉ mang thuộc tính cứu trợ tạm bợ, nó có thể làm suy yếu các mô da hay nói cách khác là làm da mỏng hơn, dễ bị tổn thương hơn; Tránh tất các loại mặt nạ dưỡng da bao gồm mặt nạ hóa học hay mặt nạ tự chế.

Để tăng tốc độ phục hồi sau khi da bị dị ứng mỹ phẩm, bạn nên có một chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh: Ăn nhiều rau củ quả để có nhiều vitamin và khoáng vật. Tăng lượng thức ăn chống viêm: dầu ôliu, tỏi, nghệ, gừng, anh đào, cá hồi, khoai lang, rau bina... Uống 1 cốc chanh mật ong hoặc trà xanh mỗi ngày. Hạn chế thức ăn nhiều gia vị cay nồng, thực phẩm chứa nhiều phẩm màu. Tăng cường các chất béo omega-3 và chất béo không bão hòa đơn. Tránh rượu bia, thuốc lá. Tập thể dục đều đặn để tăng cường lưu thông máu. Ngủ sớm, ngủ đủ giấc.

BS. Đức Thọ